Humor in beeldende kunst

Kan beeldende kunst grappig zijn? 🖼️

Met die vraag ging het gehele Humor Loont-team deze week op excursie. (Gelukkig deze keer niemand met heimwee of diarree.)

De trip ging naar het museum Van Bommel Van Dam in Venlo, want daar is nu de tentoonstelling ‘It’s not a joke’. Hier hangt kunst die humor gebruikt om een serieuze boodschap over te brengen. En aangezien het bijna 4,5 uur reistijd was, hoopte ik vooral dat er ook wat te lachen zou zijn.

Beeldende kunst kan behoorlijk pretentieus zijn, terwijl humor juist toegankelijk moet zijn om grappig te zijn. Dat de combinatie ‘humor-beeldende kunst’ bestaat, wist ik stiekem al wel, maar het is zeldzaam. De enige succesvolle beeldend kunstenaars (alsin: zouden kunnen hangen in het Stedelijk) die bewust humor gebruiken en die ik ken, zijn Banksy en Duchamp. (Wat ook kan liggen aan mijn beperkte kunstkennis.)

In de tentoonstelling kwam ik zowel geslaagde als minder geslaagde grappen tegen (alsin: in mijn ogen niet grappig). Maar van één kunstenaar werd ik opslag fan: Willem de Haan. 💗

Er werden beelden getoond van zijn kunstwerk Motor Home: een varend dakpannendak (incl. schoorsteen) met een buitenboordmotor.

bron: Willem de Haan

Zijn kunst heeft – volgens de definitie van Roel Maalderink – een André van Duin-laag en een Bas Heijne-laag. Die eerste oppervlakkige laag is inherent lollig. De tweede diepere laag geeft maatschappelijk commentaar. Want als ons land onder water zou lopen, konden we dan maar op die manier wegvaren…

Dus om de initiële vraag te beantwoorden: Ja, er is zeker kunst waarom je kunt lachen. Maar het mag van mij wel wat vaker gebeuren.

(Ook zijn andere werken zijn erg grappig, dus ik zou zeggen: zoek hem op)