Clichés in grappen

“Vrouw gaat er voor ‘de volle 110 procent’ voor om dit jaar percentages echt te gaan begrijpen.”

Dit was dit zondag een kop van De Speld, met foto van een blondine. Ik hou van De Speld – al jarenlang produceren ze zeer consistent grappen van hoog niveau – maar dit vind ik een zeldzame misser.

Bron: De Speld

De grap leest als een herformulering van het cliché dat (blonde) vrouwen slecht zouden zijn in wiskunde. 🧐

De Speld kennende is dit niet de intentie en boodschap van hun grap. Volgens mij is het bedoeld als onschuldig grapje over het gezegde ‘ik ga er met de volle 100+% voor’. Maar door het personage ‘vrouw’ te gebruiken in plaats van een naam (zoals ‘Melanie (26)’ of ‘Barend (23)’), wordt de kop generaliserend. Daarmee lijkt het te gaan over de groep in plaats van over een individueel personage. Een grap over het 'niet kunnen rekenen', lijkt dan ineens een grap over het hardnekkige cliché dat vrouwen niet kunnen rekenen.

🚫 Clichés in grappen moet je niet willen. Ze zijn stigmatiserend, en stigmatiseren is om veel redenen problematisch. Maar ook vanuit humoristisch perspectief wil je ze voorkomen. Clichés kunnen door sommigen als grappig ervaren worden, maar meestal NIET door de mensen over wie het gaat. Die denken eerder: “Oh, gaan we weer.” Het probleem met clichés is namelijk dat iedere denkbare grap erover al gemaakt is. Het is ‘makkelijk scoren’, niet verrassend en daarom niet grappig.

Dus: denk bij een grap na over de bewoording die je kiest, en richt je liever op iets origineels. 💃

DISCLAIMER

Ik voel me schuldig dat ik alle Speld-koppen die ik juist heel goed en raak vind niet laat zien en één misser er wel uitlicht. Op die manier kan je iedere komiek wel aan het kruis nagelen – inclusief ikzelf. Het doel van dit bericht is dan ook niet om te verwijten, maar om te analyseren, want daar kunnen we misschien van leren.